Eens een tandarts, altijd een tandarts? Of stopt het zodra je niet langer BIG-geregistreerd bent? Deze vraag rees bij mij toen mijn vader onlangs overleed en we de rouwadvertentie opstelden. Moesten we naast echtgenoot, vader en opa ook nog "tandarts" vermelden, ook al was hij al 27 jaar met pensioen? Hij was niet zomaar iemand; hij was een tandarts.
Misschien ligt de essentie in de vraag of je een tandarts bent of dat je simpelweg werkt als tandarts. Dit verschil zit hem in hoeveel tijd je buiten de patiëntenzorg nog aan het vak besteedt. De gepassioneerde tandartsen, die niet noodzakelijkerwijs lid hoeven te zijn van officiële verenigingen, tegenover de tandartsen die de kantjes er vanaf lopen. Passie is een bewuste keuze, geen lidmaatschap.
In de tijd van mijn vader was passie geen keuze. Bijna alle tandartsen waren praktijkhouders met alle bijkomende drukte. Hij runde zijn eigen praktijk aan huis (met maar liefst 12000 patiënten in het begin) en had maandelijks een zeer drukke weekenddienst. Het hele dorp kende hem en wist waar hij woonde; hij was niet gewoon een tandarts, hij was de tandarts. Gepassioneerd, tegen wil en dank.
De balans tussen werk en privé was ver te zoeken, om nog maar te zwijgen over het gebrek aan privacy. Buiten werktijd dook hij weg in Muggenbeet, waar hij vroeg in zijn carrière een tweede huis had gekocht, net zoals veel tandartsen uit die tijd een toevluchtsoord elders hadden. Privacy was voor een dorpsarts misschien niet vanzelfsprekend, maar gelukkig wel te koop.
Na 30 jaar zwoegen in de praktijk was mijn vader er klaar mee. Het was tijd om te stoppen met werken, maar ook om te stoppen met tandarts zijn. Hij verhuisde naar Muggenbeet om daar een nieuw leven te beginnen. Een leven in de natuur, zonder patiënten en drukke agenda's. Tijd voor het grote genieten, zonder tandheelkunde.
Uiteindelijk stond er geen "tandarts" in de rouwadvertentie, want dat was hij al lange tijd niet meer. Toen de rouwkaarten een week later binnenstroomden, bleken verbazingwekkend veel oud-patiënten hun medeleven te betuigen, ondanks zijn 27 jaar pensioen. Mijn vader had het vak misschien vaarwel gezegd, maar voor zijn patiënten was hij nog steeds hun tandarts, tot in de eeuwigheid.
Jerry Baas
